اجازه ویرایش برای همه اعضا

ارومیه

اُرومیّه یکی از شهرهای بزرگ ایران، مرکز استان آذربایجان غربی و نیز مرکز شهرستان ارومیه است. این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ با ۵۷۷٬۳۰۷ نفر جمعیت، دهمین شهر پرجمعیت ایران به‌شمار می‌آید.

محتویات موسوعة بریتانیکا
مردم

بیش‌تر مردم ارومیه را ترک‌های آذربایجانی و نیز اقلیتی از کردها، مسیحیان آشوری و ارمنی تشکیل می‌دهند.[۲] اکثر آذربایجانی‌های ارومیه شیعه‌مذهب هستند؛ ولی شماری از ترک‌زبانان اهل‌حق، حنفی و شافعی‌مذهب نیز در ابن شهر زندگی می‌کنند.[۳] بیشینه کردهای ساکن ارومیه نیز سنی‌مذهب هستند.

طبق یک مطالعه از ترکیب قومی خانوارهای نمونه و مورد بررسی در سطح شهر ارومیه که حدود سال ۱۳۷۹ انجام گرفت نشان می‌دهد که ترک زبانان ۸۵٫۷٪ درصد خانوارهای نمونه را به خود اختصاص داده و کردزبان‌ها حدود ۱۰٫۵٪ بوده‌اند. در این آمارگیری نمونه‌ای درصد آشوری‌ها، فارس‌زبان‌ها و ارمنی‌ها در شهر ارومیه به ترتیب ۱٫۷، ۱٫۶ و ۰٫۵ بود.[۴]

اکثر مردم آذری ارومیه شیعه مذهب می‌باشند ولی تعداد زیادی آذری‌های سنی حنفی و شافعی مذهب نیز در داخل شهر و در بیش از ۲۵ روستا از جمله، بالو، قولنجی، کهریز، گل‏تپه، گجین و ولینده زندگی می‌کنند. در ارومیه شماری از ترک زبان‌های اهل حق نیز زندگی می‌کنند.[۵] مذهب کردهای ساکن ارومیه نیز اکثرا سنی است.

همچنین اقلیتی از مردمان آشوری و ارمنی در این شهر زندگی می‌کنند. در سال ۱۹۰۰ میلادی حدود نیمی از جمعیت شهر ارومیه مسیحی —اعم از آشوریان و ارامنه— بودند اما بسیاری از آن‌ها در میان درگیری‌های روسیه و عثمانی در سال ۱۹۱۸ شهر را ترک کردند.[۶] پس از عقب‌نشین روس‌ها از این منطقه بیشتر مسیحیان باقی‌مانده در شهر ارومیه قتل عام شدند.[۷] در زمان رضاشاه پهلوی آشوریان ایران دعوت به بازگشت به این شهر شدند و چندین هزار نفر از آنها به این شهر بازگشتند.[۸]

نام‌گذاری

نوشتار اصلی: ریشه نام ارومیه


مسالک وممالک پیش از قاجاریه. نقشه آذربایجان و آران
نام این شهر ابتدا ارومیه یا اورمیه بوده‌است ولی با آمدن حکومت پهلوی و سلطنت رضاشاه این محل به رضائیه تغییر نام داد و بعد از انقلاب اسلامی دوباره به نام ارومیه برگشت. در اسناد قدیمی همچنین نام این شهر به صورت اورمیه نیز ذکر شده‌است.[۹]

برخی بر این باورند نام ارومیه از زبان سومری آمده‌است و برخی دیگر آن را سریانی می‌دانند.[۱۰] اور در زبان آشوری به معنای شهر است (همان واژه‌ای که در نام اورشلیم (شهر آشتی) هم وجود دارد) و میه به معنای آب است (هم‌ریشه با مآء عربی)، و اورمیه یا ارومیه در زبان آشوری به معنای "شهر آب" است.[۱۱][۱۲][۱۳]

پیشینه

پارسیان در مهاجرت خود از ایران‌ویج نخست در غرب و جنوب دریاچه ارومیه ساکن شدند ولی پس از آن به مهاجرت خود ادامه دادند و تا سرزمین پارس (استان فارس) پیش رفتند. جلگه ارومیه در دوران باستان در قلمرو مادها، آشوریان، و دیگر اقوام نیز قرار داشته‌است. شاه عباس بزرگ پس از بیرون راندن عثمانی‌ها از خاک ایران در صدد برآمد طوایفی را برای مرزداری قدرتمند در بخش غربی کشور مستقر سازد. شاه عباس برای این منظور ایل افشار ساکن ابیورد خراسان و دیگر نقاط را در نظر گرفت.[۱۴] او کلبعلی سلطان ایمانلوی افشار را احضار نموده به لقب خانی و ریاست کل ایل افشار منصوب نمود. سپس دستور داد که ایل افشار که شمار زیادی داشتند و در ولایات عراق، فارس، کرمان و خراسان سکنی داشتند، با تمام امکانات خود حرکت کرده در جلگه ارومیه ساکن شوند.[۱۴][۱۵] در این جابجایی هشت هزار خانوار از شش ایل بزرگ این طایفه در جلگهٔ ارومیه استقرار یافتند و حکومت این ناحیه در اختیار کلب علی خان قرار گرفت.[۱۶] متن فرمان شاه عباس یکم خطاب به کلب‌علی خان که سبب این جابجایی ایلی شد در دست است.[۱۷] همین پیشینه سبب شد تا شماری از سران این طایفه به‌ویژه پس از تأسیس ارتش جدید در ایران، در مناصب فرماندهی حضور داشته باشند.[۱۸] حمدالله مستوفی (درگذشتهٔ ۷۴۰ ه.) در وصف ارومیه می‌نویسد: «اورمیه... باغستان فراوان دارد و از میوه‌هایش انگور خلوقی و امرود پیغمبری و آلوی زرد به غایت خوبست و بدین سبب تبارزه اگر صاحب حسنی را با لباس ناسزا یابند گویند: انگور خلوقی بچه دردرّ سوه‌اندر، یعنی: انگور خلوقی دریده‌شده سبد-اندر.»[۱۹] تبارزه در این جمله به معنی تبریزیان است و جمله‌ای که آورده شده به زبان آذری است.[۱۹]

جغرافیا

ارومیه در جلگهٔ گسترده و سرسبزی به درازای ۷۰ کیلومتر و به پهنای ۳۰ کیلومتر واقع شده که اطراف آن تا کیلومترها پوشیده از باغات انگور و سیب و کشتزار است. دریاچه ارومیه در شرق و دریاچه مارمیشو در غرب این شهر قرار دارد. این شهر به علت آب و هوای معتدل و داشتن مناظر زیبا، یکی از شهرهای گردشگری ایران محسوب می‌شود. جمعیت این شهر ۵۷۷٬۳۰۷ نفر می‌باشد و نیز جمعیت شهر در سال ۲۰۰۵ میلادی، ۷۸۷٬۲۵۴ نفر پیش‌بینی شده است[۲۰]. بلندی ارومیه از سطح دریا ۱۳۳۲ متر است.



جمهوری آذربایجان ارمنستان
آذربایجان شرقی ترکیه
آذربایجان غربی

زنجان کردستان کردستان عراق
جغرافیای طبیعی شهرستان ارومیه [۲۱]

۱- ۱. زمین شناسی



منطقه ارومیه از لحاظ زمین شناسی و رخساره‌ها دارای تنوع بسیار زیادی است.

تا جایی که اکثر رخساره‌های دوران‌های مختلف زمین شناسی در این منطقه یافت می‌شود. رخساره‌های رسوبی منطقه از نظر تقسیم بندی در ساختارهای رسوبی البرز غربی قرار می‌گیرد. بیشتر نهشته‌های موجود در منطقه از نوع رسوبی بوده در عین حال شدت تغییرات ساختاری چون کوهزایی و گسل ممکن است دگرگونی‌های دینامیکی را در برخی از قسمتهای منطقه ایجاد کرده باشد. رخنمون بیشتر واحدهای رسوبی منطقه اورمیه مربوط به دوران دوم (‍‍‍‍‍‍‍‍‍ژوراسیک)ودوران چهارم (کواترنر)زمین شناسی می‌باشد. جلگه اورمیه از رسوبات غنی رودهای اصلی این منطقه باراندوزچای، شهرچای، روضه چای و نازلوچای که از قدیم الایام همه ساله به طور منظم در آن ترسیب کرده و می‌کنند پوشیده شده‌است و به همین جهت است که جلگه اورمیه فعال ترین قطب کشاورزی آذربایجان به شمار می‌رود.





۲. اقلیم

اقلیم شهرستان ارومیه متأثر از عرض جغرافیائی، ورزش، بادها، وجود دریاچهٔ ارومیه، عبور جریانهای هوایی مرطوب مدیترانه‌ای، اقیانوسی و توده‌های سرد سیبری شمال و شمال شرقی، توپوگرافر منطقه و جهت گیری ارتفاعاتو ارتفاع(۱۳۰۰ تا ۳۳۰۰ متر) است. درکل ارومیه دارای آب و هوای معتدل و سرد می‌باشد.

طبق آمار هواشناسی ۴۶ ساله ایستگاه سینوپتیک ارومیه میانگین درجه حرارت سالانهٔ شهرستان ۵/۱۱ درجهٔ سانتیگراد بوده و حداکثر مطلق درجه حرارت ثبت شده در این دورهٔ اماری ۳۸ درجه سانتیگراد در ماههای تیر و مرداد و حداقل ۸/۲۲ در دی ماه بوده‌است. میانگین حداکثر دمای سالیانه ۵/۱۷ و میانگین حداقل آن۴/۵ درجهٔ سانتیگراد ثبت شده‌است. تعداد بارندگی در طول سال حدود نود روز است و میانگین بارندگی سالانه در حدود ۲۵۶ میلیمتر می‌باشد. میزان روزهای یخبندان ۱۵۰-۱۸۰ روز است و میانگین رطوبت نسبی ۶۹ درصد بوده است(حداکثر رطوبت نسبی ۷۸ درصد و حداقل ۴۶ درصد می‌باشد).

۳. بادهای محلی ارومیه

- قره یئل:این باد با جهت شمالی و جنوبی می‌وزد و از خوی گذشته و در ارومیه به باد سلماس(سلماس یئلی) معروف است.

- آغ یئل: این باد در جهت عکس باد شمال می‌وزد که در منابع فارسی از آن به عنوان باد سفید یاد می‌شود.

- چن (مه) یئلی:یا باد نسیم دریا که به علت اختلاف فشار بین خشکی و دریاچه محسوس است و در طول روز جهت آن از سمت دریاچه به خشکی و در شب جهت آن از خشکی به دریاچه‌است.

ترابری



تصویر هوایی ارومیه
فاصله ارومیه تا تهران در صورت عبور از پل شهید کلانتری (پل میان‌گذر دریاچه ارومیه) ۷۸۰ کیلومتر است. همچنین فاصله ارومیه تا تبریز ۱۳۵ کیلومتر می‌باشد.

همچنین فاصله ارومیه تا مهاباد ۱۱۰ کیلومتر، اشنویه: ۷۰ کیلومتر، پبرانشهر ۱۱۵ کیلومتر، بوکان ۱۶۵ کلیومتر،سردشت (از جاده اشنویه) ۱۹۵ کیلومتر، سلماس ۸۰ کیلومتر، نقده۹۵ کیلومتر می‌باشد.

شهر ارومیه دارای فرودگاه فعال بین‌المللی است. پروازهای داخلی فرودگاه ارومیه به تهران و مشهد و پرواز خارجی به ترکیه، عربستان و دبی دایر می‌باشد. استان آذربایجان غربی با سه کشور ترکیه، عراق و آذربایجان همسایه می‌باشد و کنسولگری ترکیه در این شهر مشغول فعالیت می‌باشد.

تعداد خودرو در ارومیه به ازای هر هزار نفر ۸۰ دستگاه است و این رقم در تهران ۶۰ دستگاه می‌باشد.[۲۲]

دروازه‌های قدیمی ارومیه

دروازه‌های قدیمی ارومیه [۲۳]

شهر ارومیه به علت موقعیت جغرافیایی و سیاسی همیشه تاخت و تار بیگانگان و اشرار قرار می‌گرفته به همین دلیل از قدیم الایام دارای برج و قلاع بوده نام دروازه‌های هشتگانهٔ این شهر عبارتند از:

۱- دروازه بالوو(سلماس یا شاپور)

۲- دروازه عسگرخان

۳- دروازه نووگئچر

۴- دروازه یوردشاه

۵-دروازه ارگ

۶- دروازه بازار باش

۷- دروازه سویوق بلاغ (خازاران-خزران)

۸-دروازه توپراق قالا

مناطق دیدنی

مجتمع تفریحی چی‌چست، پارک جنگلی ارومیه، بند، کوه «سیرداغ»، دریاچه ارومیه، دریاچه مارمیشو، دره قاسملو، مجتمع تجاری تفریحی باری، مسجد جامع، بنای سه گنبد، پل شهید کلانتری، آبشار سولوک، جاده امامزاده. خیابان شیخ تپه و...

جاذبه‌های طبیعی شهرستان ارومیه

دریاچه ارومیه
دریاچه ارومیه با وسعتی حدود ۴۸۱۰ کیلومتر مربع بزرگترین دریاچه کشور محسوب می‌شود. طول این دریاچه ۱۳۰ الی ۱۴۰ کیلومتر و عرض آن ۱۵ الی ۲۰ کیلومتر است و عمق متوسط آن ۶ الی ۱۵ متر می‌باشد. [۲۴]

دریاچه ارومیه یکی از منابع آبی آذربایجان در مغرب فلات آذربایجان که از شمال به جنوب کشیده شده‌است. [۲۵]

گسل بزرگ ارومیه از وسط این دریاچه می‌گذردکه طی فعالیت این گسل، دریاچهٔ تکتونیکی اورمیه در محل فرو نشست زمین تشکیل شده که جهت آن موافق با جهت فرو نشست گسلی یعنی شمال-جنوب می‌باشد. دستگاههای لرزه نگاری امروزه فعالیت این گسل را نشان می‌دهد. ارتفاع متوسط سطح آب دریاچه از دریای آزاد حدود ۱۲۸۷ متر می‌باشد. دریاچهٔ اورمیه شورترین دریاچهٔ کشور است که میزان شوری آب این دریاچه در حدود ۳۵۰ گرم بر لیتر است و تنها موجود زندهٔ این دریاچه «آرتیمیااورمیانا» می‌باشد. قابل ذکر است دریاچهٔ اورمیه بعد از دریاچهٔ «بحرالمیت» شورترین دریاچه جهان بوده و لجن‌های این دریاچه خاصیت درمانی دارد.

پارک ملی دریاچهٔ ارومیه مجموعا متشکل از ۱۰۲ جزیرهٔ بزرگ و کوچک می‌باشد که به جز جزیره اسلامی (شاهی) بقیه جزایر به صورت مناطق محافظت شده، پارک ملی اعلام شده و در آنها حیوانات وحشی رها شده‌اند.

دریاچه مارمیشو
این دریاچه در فاصله ۴۵ کیلومتری غرب شهرستان ارومیه در کنار مرز ترکیه با وسعت تقریبی حدود ۵ هکتار قرار دارد.[۲۶]

پیست اسکی خوشاکو
مجموعه ورزشی تفریحی که در فاصله ۳۵ کیلومتری غرب شهر اورمیه قرار گرفته‌است. از دیگر جاذبه‌های طبیعی شهرستان ارومیه می‌توان به تفرجگاه بند(در جنوب شهر ارومیه)، دره شهدا(قاسملو دره سی یا خان دره سی – در جنوب غرب ارومیه)، درهٔ نازلوچای(در ۲۰ کیلومتری شمال غرب اورمیه)، دره باراندوز چای(در ۲۲ کیلومتری جنوب غرب ارومیه)، غار تام تاوا(در ۱۹ کیلومتری شمال شرق اورمیه) و چشمه‌های آبگرم اطراف این شهرستان از جمله ایستی سو قوشچی، باراندوز و... اشاره کرد.[۲۷]

از جاذبه‌های غیرطبیعی موجود در شهرستان اورمیه نیز می‌توان به مجموعه دهکده‌های باری و چی چست، پل میانگذر دریاچهٔ ارومیه و... اشاره نمود.

مهمترین کوههای شهرستان اورمیه

ارتفاعات مشرف بر شهر اورمیه

- جوودلرداغی: به ارتفاع۱۴۴۰ متردرشمال غربی شهر اورمیه.

- سیرداغی: به ارتفاع ۱۷۰۰ متر در دو کیلومتری جنوب غربی شهر اورمیه.

- علی ایمان داغی: به ارتفاع ۱۶۶۳ متر در جنوب شرقی شهر اورمیه.

کوههای قیزممسی در ۶ کیلومتری، ساری قیه در ۷ کیلومتری، ترشک در ۵/۷ کیلومتری، قوش قیه سی در ۵/۸ کیلومتری، علی پنجه سی در ۴/۹ کیلومتری، بز داغی در ۱۲ کیلومتری، ساری داغ در ۱۵ کیلومتری شمال شرقی اورمیه قرار دارد. ماه داغی ۲۹ کیلومتری جنوب شرقی و کوههای شهیدان، کمال و زیناتابوتان (کوه مرزی با ترکیه) در ۳۸ کیلومتری جنوب غربی، کتول داغی در ۵۰ کیلومتری، ساری داش، کوران داغی در ۶۵ کیلومتری شمال غربی اورمیه، اشکچی داغی در ۳۰ کیلومتری جنوب اورمیه، زنبیل داغی در۲۵ کیلومتری شمال شرقی (حاشیه دریاچه اورمیه)، دشتک داغی در ۲۰ کیلومتری اورمیه ازجمله کوههای مهم این منطقه محسوب می‌گردند. [۲۸]

سوغات و کشاورزی

امروزه حلوا گردویی، نقل، عرق بیدمشک از رهاوردهای ارومیه هستند.

انگور و سیب از عمده محصولات کشاورزی شهر ارومیه می‌باشد. سایر محصولات کشاورزی عبارتند از: گردو، تخمه آفتابگردان و کدو، هلو، زردآلو، شلیل و گیلاس.

ورزش

ورزش بخش مهمی از فرهنگ ارومیه را دربرمی‌گیرد. محبوب ترین ورزش در شهر ارومیه، والیبال است.

مسابقات والیبال جام مردان آسیا در سال ۲۰۱۰ در استادیوم شش هزارنفری غدیر ارومیه برگزار شد. هشت کشور در این رقابتها حضور داشتند که هشت تیم برتر رقابتهای جام ملتهای آسیا (۲۰۰۹) بودند. ناگته نماند این شهر بعد از گنبدکاووس از شهرهای قدیمی والیبال خیز ایران است و همواره با هم در میادین ورزشی رقابت داشته‌اند. [۲۹]

سرشناسان

سیاسیون
غلامرضا حسنی نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان غربی
کاظم خان قوشچی رهبر مردم آذربایجان در جنگ جهانی اول برای مقابله با حملات بیگانگان[۳۰]
میرزا محمود اصولی عالم دینی که در فتنه جیلوها و کردها رهبر مردم اورمیه بود.[۳۱]
حیدرخان عمواوغلی پایه گذار حزب کمونیست ایران و اولین دبیرکل حزب کمونیست ایران و از فعالان موثر جنبش مشروطه ایران.
رضا مریدی دومین سیاستمدار کانادایی-ایرانی که به مجلس قانونگذاری این کشور راه پیدا کرده‌است.
وزیران
سید پرویز فتاح وزیر نیرو در دولت نهم
صادق محصولی وزیر کشور در دولت نهم
علی عبدالعلی زاده وزیر مسکن و شهر سازی در دولت آقای خاتمی
مسعود پزشکیان وزیر بهداشت و درمان و آموزش پزشکی
اسکندر نعمتی که در به پیروزی رساندن انقلاب جمهوری اسلامی ایران و جنگ نقش داشت و شاگردان زیادی را پرورش داد.[۳۲]
هنر
دده کاتیب شاعر
صفی الدین اورموی استاد موسیقی
حبیب محبیان معروف به حبیب و خواننده موسیقی سبک پاپ در آمریکا
نسرین مقانلو بازیگر ایرانی است.
هما ناطق نویسنده، پژوهشگر و استاد دانشگاه در رشته تاریخ است. که در سال ۱۳۵۹ به فرانسه بازگشت و به پژوهش و تدریس در دانشگاه سوربن پرداخت.
حسام الدین چلبی مرید و عارف ارومیه‌ای که شاگرد مولانا بود و مقبره وی در ترکیه است.
پانویس

↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ «Orumiyeh (Iran)». Britannica Encyclopedia. بازبینی‌شده در اوت ۲۰۱۰.
↑ Orumiyeh (Iran) - Britannica Online Encyclopedia
↑ سایت کوره سوننی
↑ فرهنگ جغرافیایی شهرستانهای کشور، شهرستان ارومیه، انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، تهران ۱۳۷۹ ص۲۳۹.
↑ سایت کوره سوننی
↑ دانشنامه بریتانیکا: مدخل Orūmīyeh. بازدید: ژوئن ۲۰۱۲.
↑ دانشنامه بریتانیکا: مدخل Orūmīyeh. بازدید: ژوئن ۲۰۱۲.
↑ دانشنامه بریتانیکا: مدخل Orūmīyeh. بازدید: ژوئن ۲۰۱۲.
↑ تهران - مجلس شورای اسلامی - کتابخانه و اسناد مجلس شورای اسلامی - ترجمه کتاب مسالک و ممالک - شماره ۹۱۶۶ -موضوع تالیف ۱۴۰۷ - شماره دفتر ۱۶۵۱۵ نوشته دوران قبل از قاجاریه صفحه ۱۰۶
↑ . سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای. http://www.a-gharbi.rmto.ir/NewSite/English/Include/ShowTab.asp?qsTab=1. بازبینی‌شده در ۱۱ تیر ۱۳۹۱.
↑ انجمن پژوهشی ایرانشهر؛ ارومیه: شهر زیبای ادیان و اقوام ایرانی
↑ Iran's Lake Urmia Is Drying Up Fast: Treehugger. بازدید: ژوئن ۲۰۱۲.
↑ The last Assyrians in Urmia, During the World War one Massacres
↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ کاویانپور، احمد، «تاریخ ارومیه»، ۱۳۷۸.
↑ انزلی، حسن، ارومیه در گذر زمان
↑ کاویانپور، احمد، «تاریخ ارومیه»، صص ۱۸۹– ۱۹۲.
↑ همان.
↑ جعفریان، رسول، میرزا عبدالحسین خان افشار ارومی و سفرنامه مکه معظمه (۱۲۹۹ - ۱۳۰۰ق) در: کتابخانهٔ تخصصی تاریخ اسلام و ادیان.[۱]
↑ ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ نزهةالقلوب، ص۹۸. ذکر شده در: مشکور، محمدجواد، نظری به تاریخ آذربایجان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، انتشارات کهکشان، چاپ دوم ۱۳۷۵، گنجینهٔ ایران: ۲۱. ص۱۹۱.
↑ Cities in Iran: 2005 Population Estimates
↑ نام آوران ارومیه - علی بابایی - ۱۳۸۹ انتشارات تکدرخت و اختر - صفحه ۱۸ الی۲۰
↑ [۲]
↑ نام آوران ارومیه - علی بابایی - ۱۳۸۹ انتشارات تکدرخت و اختر - صفحه ۲۷
↑ نام آوران ارومیه - علی بابایی - ۱۳۸۹ انتشارات تکدرخت و اختر - صفحه ۲۷۸
↑ نام آوران اورمیه - علی بابایی - ۱۳۸۹ انتشارات تکدرخت و اختر - صفحه ۲۷۸
↑ نام آوران اورمیه - علی بابایی - ۱۳۸۹ انتشارات تکدرخت و اختر - صفحه ۲۷۸
↑ نام آوران اورمیه - علی بابایی - ۱۳۸۹ انتشارات تکدرخت و اختر - صفحه ۲۷۸
↑ ویژگیهای جغرافیایی و تاریخی
↑ ویکی‌پدیای انگلیسی
↑ نام آوران اورمیه - علی بابایی - ۱۳۸۹ انتشارات تکدرخت و اختر - صفحه ۲۷۸
↑ نام آوران اورمیه - علی بابایی - ۱۳۸۹ انتشارات تکدرخت و اختر - صفحه ۴۴
↑ پورتال وزارت کشور
پیوند به بیرون

شهرداری ارومیه
استانداری آذربایجان غربی
خبرگزاری ورزش ارومیه
[نمایش]
ن • ب • و
استان آذربایجان غربی
[نمایش]
ن • ب • و
کلان‌شهرهای ایران
[نمایش]
ن • ب • و
مراکز استان‌های ایران
[نمایش]
ن • ب • و
پرجمعیت‌ترین شهرهای ایران
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ارومیه موجود است.
رده‌های صفحه: مراکز استان‌های ایران ارومیه شهرستان ارومیه شهرهای استان آذربایجان غربی شهرهای ایرانشهرهای راه ابریشم مرکز استان‌های ایران

قس آرامی
ܐܘܪܡܝܐ ܐܘ ܐܘܪܡܝ (ܦܪܣܐܝܬ: ارومیه܄ ܐܕܪܒܝܓܢܐܝܬ: Urumiyə/Urmu܄ ܟܘܪܕܐܝܬ: Wurmê) ܗܝ ܡܕܝܢܬܐ ܒܐܝܪܐܢ ܩܪܝܒܬܐ ܠܝܡܬܐ ܕܐܘܪܡܝܐ܂ ܐܝܬ ܫܬܡܐܐ ܐܠܦ̈ܝܢ ܐܢܫ̈ܝܢ ܒܐܘܪܡܝܐ ܝܘܡܢܐ܀


قس انگلیسی

Urmia (Azerbaijani: Urmu, Urmiyə, اورمیه; Persian: اورمیه‎; Aramaic: ܐܘܪܡܝܐ‎), variously translitterated as Oroumiyeh, Orūmīyeh and Urūmiyeh, also formerly known (during the Pahlavi Dynasty, 1925–1979) as Rezaeyeh, Rezā’īyeh, Rezâiyye (Persian: رضائیه‎) [2] is a city in and the capital of West Azerbaijan Province, Iran. At the 2006 census, its population was 577,307, with 153,570 households.[3]
The city lies at an altitude of 1,330 m above sea level on the Shahar Chay river (City River). Urmia is the 10th most populated city in Iran. The population is mainly (over 90%[4]) Azeri Turkish, with Kurdish, Assyrian Christian, and Armenian minorities.[5]
Urmia is situated on a fertile plain called Urmia Plain, on western side of Lake Urmia; and eastern side of Turkish border and marginal range of mountains.
Urmia is the trade center for a fertile agricultural region where fruit (especially Apple and Grape) and Tobacco are grown. An important town by the 9th cent., Urmia was seized by the Seljuk Turks (1184), and later occupied a number of times by the Ottoman Turks. Urmia was the seat of the first U.S. Christian mission in Iran (1835). Around AD 1900, Christians made up more than 40% of the city's population, however, most of the Christians fled in 1918.[6]
Contents [show]
[edit]Etymology

"Mia" is Aramaic Syriac meaning "water." Hence Urmia simply means 'Watertown" — a befitting name for a city situated by a lake and surrounded by rivers, would be the cradle of water.
[edit]History

Urmia is one of the historic ancient cities in Iran with Assyrian origins.[citation needed] Urmia is an Assyrian word which means Town of Water or Cradle of Water. The excavations of the ancient ruins near Urmia led to the discovery of utensils that date back to 2000 years B.C.. According to Vladimir Minorsky, there have been villages in the Urmia plain some 2000 years B.C., with their civilization under the influence of Van nation.
In the ancient times, the west bank of Urmia lake was called Gilzan, and in the ninth century B.C. an independent government ruled there which later joined the Urartu or Mana empire; in the eighth century B.C., the area was a vassal of the Asuzh government until it joined the Median Empire after its formation.
All and all, according to historical documents, the western part of the Urmia Lake has been a center of attention of the prehistoric nations, the evidence of which are the numerous ancient hills in the area, such as Gouy Tapeh, 6 kilometers southeast of the lake which competes with the oldest hills of Mesopotamia, Asia the Minor, and the Iranian Plateau.
The claim that the area was the birthplace of Zoroaster (this is disputed because most experts agree Zoroaster was most likely born in the Sistan region between Iran and Afghanistan), or even the burial site of one or two of the Zoroastrian priests who allegedly traveled to Bethlehem for Christ’s birth indicate that the city has been one of the largest religious and scientific centers of the ancient times.[7]
Some historians claimed that Urmia was a birthplace of Zarathustra, the founder of Zoroastrian religion.[8] The Columbia Encyclopedia mentions that Urmia was an important town in the region during the 9th century.[9]
The Ottoman Turks made several incursions into the city, but the Safavids were soon able to regain control over the area. The first monarch of Iran's Qajar dynasty, Agha Muhammad Khan, was crowned in Urmia in 1795.
Due to the presence of substantial Christian minority at the end of the 19th century, Urmia was also chosen as a site of the first American Christian mission in Iran in 1835. Another mission soon became operational in nearby Tabriz as well.
During the 19th century, the region became the center of a short lived Assyrian renaissance with many books and newspapers being published in Syriac. Urmia was also the seat of a Chaldean diocese.[10][11] Most of Urmia's Christian population was however massacred by the Ottomans during the First World War.[12] The survivors have mostly settled in the United States.[11]
[edit]Geography

[edit]Climate
Urmia's climate is semi-arid (Köppen BSk) with moderately cold winters, mild springs, hot, dry summers (though mild for Iran) and crisp autumns. Precipitation is heavily concentrated in late autumn, winter, and especially spring, while summer precipitation is very scarce.
[hide]Climate data for Urmia (Orumiyeh)
Month Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Year
Average high °C (°F) 2.6
(36.7) 4.8
(40.6) 10.4
(50.7) 16.8
(62.2) 22.2
(72.0) 27.5
(81.5) 31.2
(88.2) 31.0
(87.8) 27.1
(80.8) 20.1
(68.2) 12.2
(54.0) 5.7
(42.3) 17.6
(63.7)
Average low °C (°F) −6.1
(21.0) −4.8
(23.4) −0.1
(31.8) 5.2
(41.4) 9.1
(48.4) 12.9
(55.2) 16.6
(61.9) 15.9
(60.6) 11.5
(52.7) 6.6
(43.9) 1.4
(34.5) −3.2
(26.2) 5.4
(41.7)
Precipitation mm (inches) 30.2
(1.189) 33.2
(1.307) 52.3
(2.059) 62.2
(2.449) 45.6
(1.795) 14.2
(0.559) 5.5
(0.217) 2.1
(0.083) 4.4
(0.173) 21.8
(0.858) 40.0
(1.575) 29.7
(1.169) 341.2
(13.433)
Source: worldweather.org
[edit]Demographics



A general view of Urmia
According to official census of 2006, the population of Urmia city is about 577,307 (with 153,570 households).[13]
[edit]Language
The population is mainly (over 90%[14]) Azeri Turkish, with Kurdish, Assyrian Christian, and Armenian minorities.[5][15][16]
[edit]Religion
The majority of people are followers of Shia Islam. Also there are Catholic, Protestant and Orthodox Christians, followers of Sunni Islam, followers of Bahá'í Faith, Jews and followers of different kinds of Sufism.
[edit]Parks and Touristic Centers

Urmia has many parks and touristic costal villages in the shore of Urmia Lake. The oldest park in Urmia, called Park-e Saat, was established in the first Pahlavi's era. Urmia's largest park is Ellar Bagi Park (Azerbaijani "Garden of the Peoples") along the Shahar Chayi, or the "City River".
Parks:
Park-e Saat (Clock Park)
Park-e Jangali (Jungle Park)
Ellar Bagi (Garden of the Peoples)
Park-e Shahr (City Park)
Park-e Saheli (Riverside Park)
Park-e Shaghayegh
...
Touristic Costal Villages:
Chichest
Bari
Fanoos
Sier
...
Landscape Attractions:
Ghasemloo Valley
Kazem Dashi Islet in Lake Urmia
Kaboodan Island
[edit]Sport

Sport is an important part of Urmia's culture. The most popular sport in Urmia is volleyball. Urmia is Iran's volleyball capital,its because of ranks that Heyat Volleyball Urmia VC got in Iranian Volleyball Super League and for the great volleyball players that are in Iran men's national volleyball team and first class coaches in Iran.
2010 Asian Men's Cup Volleyball Championship was held in Ghadir Arena in Urmia.
[edit]Ethnography

The city has been home to various ethnic groups during its long history. For this reason, the demographics of the city have undergone numerous changes. Some historical documents show that at the beginning of the 20th century, the city's population had a significant Christian minority (Assyrians and Armenians).[17] According to Macuch, and Ishaya, the city was the spiritual capital of the Assyrians from 1830 to the end of World War I by the influence of four Christian missions.[18] Large number of the Assyrians and Armenians were killed in 1914 as result of the conflict with Ottoman forces. This led to a shift in the city's demographics.[18] During the era of Reza Shah Pahlavi, Iranian Assyrians were invited to return to the region and several thousand did return.
[edit]Culture

This section requires expansion. (April 2009)
[edit]Museums
Natural History Museum - Displays the animals native to the vicinity of Urmia.
Urmia Museum - Archaeological museum affiliated with the faculty of Shahid Beheshti University.
[edit]Consulates

Consulate of Turkey in Beheshti Ave., Urmia, Iran.
[edit]Education



Urmia University's entrance


Urmia University's hall
[edit]Higher education
Urmia was an important center for higher education approximately a century ago, indeed, medical faculty of Urmia which was built by Joseph Cochran and a team of American medical associates in 1878, is the first University of Iran. Unfortunately the faculty became shut down even before establishment of first official university of Iran, University of Tehran.
Nowadays Urmia has become a considerable educational city. The city owns state and private universities and institutes listed below.
Universities in Urmia:
University Web Site
Urmia University [2]
Malek Ashtar University of Technology Urmia Branch [3]
Urmia University of Medical Sciences [4]
Urmia University of Technology [5]
Islamic Azad University of Urmia [6]
Payame Noor University of Urmia [7]
Elmi Karbordi University of Urmia [8]
University College of Saba [9]
University College of Azarabadegan [10]
University College of Elm O fan [11]
University College of Kamal [12]
Shahid Beheshti Technical School [13]
Ghazi Tabatabaee Technical School [14]
The Girls Technical School of Urmia [15]
University College of Najand [16]
University Collage Afagh [17]
[edit]Libraries
Central Library of Urmia
Shahid Bahonar Library
Library of I.R.Iran Education Ministry
Library of Urmia Cultural and Artistical Center
Allame Tabatabayee Library
Library of Khane-ye-Javan
Library of Shahid Motahhari
Library of kanoon parvaresh fekri
Library of Ghaem
Library of Imam Ali
[edit]Media

[edit]Television
Urmia has one state television channel that broadcasts in both Azerbaijani and Persian languages. It broadcasts internationally through satellite Intelsat 902.[19]
[edit]Radio
Urmia has one radio channel broadcasting in both Azerbaijani, and Persian languages. The name of the local radio is Chichest.[19]
[edit]Press
Sedaye Urmia
Amanat
Koosha
Araz
Beside other minor Press that are being published regularly.
[edit]Infrastructure

[edit]Health systems
The government of Iran operates the public hospitals in the Urmia metropolitan region, some of which are aligned with medical faculties. There are also a number of private hospitals and medical centers in the city.
[edit]Transportation
Inner City:
Most Urmia residents travel by car through the system of roads and highways. Urmia is also served by taxi and bus.
Taxi and Public Bus
Urmia has taxi and public bus network. There are also some private groups, which provide services called Phone-taxi. and urmia metro lines is under the research.
International:
Roads
Urmia is linked to Europe through Turkey's roads and Sero border.
Railways
The city is going to link to Iran National Railways (IRIR, Persian: رجا ).
Airport
Urmia Airport opened in 1964 and is the first international airport in West Azerbaijan county, Iran. Its international air routes are to the following cities[20]:
Dubai
Istanbul
Mecca
Damascus
Baku
Yerevan
Arbil and Dohuk and Karbala
Other west Azerbaijan international airport is Khoy airport. Domestic air routes to:Tehran, Mashhad, Kish Island, Shiraz, Esfahan.[20]
[edit]Notable people

Safi al-Din al-Urmawi (صفی الدین اورموی): Iranian Azerbaijani Music Theorist
Heidar Amou Oghly (حیدرخان عمواوغلی): Founder of the Communist Party of Iran and the first Secretary of the Communist Party of Iran and effective activist movement Constitutional
Reza Moridi (رضا مریدی): FirstIranian Azerbaijani and second Iranian who is Canadian politician and is in legislative assembly of this country
Habib Mohebian (حبیب محبیان): Known as Habib, a pop musician
Masoud Pezeshkian (مسعود پزشکیان): Minister of Health and Medical Education in the government of Mohammad Khatami
Gholamreza Hassani (غلامرضا حسنی): Supreme leader's representative in province.
Parviz Fattah (سید پرویز فتاح) : Energy minister in the government of Mahmoud Ahmadinejad
Sadeg Mahsouli (صادق محصولی) : State minister in the government of Mahmoud Ahmadinejad
Mehdi Bakeri and Hamid Bakeri (مهدی و حمید باکری):Iranian Azerbaijani Sardars in Iran -Iraq war and Urmia mayor.
[edit]See also

Iran portal
Urmia County
Lake Urmia

Urmia University library.



a picture of lake Urmia.

[edit]References

^ شهردار ارومیه
^ Urmia can be found at GEOnet Names Server, at this link, by opening the Advanced Search box, entering "-3077456" in the "Unique Feature Id" form, and clicking on "Search Database".
^ "Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006)" (Excel). Islamic Republic of Iran. Archived from the original on 2010-11-16.
^ LookLex Encyclopaedia :Orumiyeh
^ a b Orumiyeh (Iran) - Britannica Online Encyclopedia
^ "Urmia." The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition. 2008. Encyclopedia.com. 14 May. 2009 [1]
^ Urmia (Urumiyeh), the Cradle of Civilization - CAIS ARCHAEOLOGICAL & CULTURAL NEWS©
^ Looklex Encyclopaedia
^ Urmia | Urmia Information | HighBeam Research - FREE Trial
^ Catholic Encyclopedia: Urmiah
^ a b Naby, Eden (September 2007). "Theater, Language and Inter-Ethnic Exchange: Assyrian Performance before World War I Eden Naby1". Iranian Studies, 40:4. 4 40: 501–510. Retrieved 30 September 2011.
^ * Gaunt, David; Beṯ-Şawoce, Jan (2006), Massacres, resistance, protectors: Muslim-Christian relations in Eastern Anatolia during World War I, Gorgias Press LLC, pp. 106–107, ISBN 978-1-59333-301-0
^ 2006 census
^ LookLex Encyclopaedia :Orumiyeh
^ دکتر م پناهایان، مجموعه ای در چهار جلد به نام " فرهنگ جغرافیای ملی ترکان ایران زمین " سال 1351
^ سیری در تاریخ زبان ولهجه های ترکی , دکتر جواد هئیت- چاپ سوم , سال1380,ص 307
^ Urmia,” The Columbia On Line Encyclopedia.
^ a b Macuch, and Ishaya "Assyrians" , Encyclopaedia Iranica
^ a b صداوسیمای مرکزآذربایجان غربی - صفحه اصلی
^ a b صفحه اصلی
[edit]External links

Wikimedia Commons has media related to: Urmia
www.urmia.ir
The Governor of West Azarbaijan Province
Urmia sport news agency
Urmia Branch of Ministry of Economic Affairs and Finance
Urmia Branch of Ministry of Internal Affairs
Urmia Road and Transportation Office
Urmiya, By V. Minorsky and C.E. Bosworth, in Encyclopaedia of Islam.
Columbia Free Dictionary: Urmia
[show] v t e
Architecture of Iran
[show] v t e
West Azerbaijan Province
View page ratings
Rate this page
What's this?
Trustworthy
Objective
Complete
Well-written
I am highly knowledgeable about this topic (optional)

Submit ratings
Categories: Cities in IranUrmia CountyIranian provincial capitalsCities in West Azerbaijan ProvincePopulated places along the Silk Road

قس عربی
أرومیة، تعرف سابقاً باسم رضائیة، هی منطقة ومدینة تقع فی شمال غرب إیران, غالبیة السکان من الأتراک الأذریین[1] کما یتواجد الأکراد والأشوریین[2] معوهی عاصمة محافظة غرب آذربیجان. تقع بالقرب من بحیرة أرومیة وعلى الحدود الترکیة. فی عام 2005 قدر عدد سکانها 602403 نسمة. التی کانت لغة مؤسسی المدینة الآشوریین، فتعنی "أُر میة" بلغتهم "مهد المیاه"، وذلک لأن المدینة محاطة ببحیرة وببعض الأنهار. وفی عهد الرومان کانت تسمى بـ "رومیة".
هذه بذرة مقالة عن موضوع ذی علاقة بجغرافیة آسیا تحتاج للنمو والتحسین، فساهم فی إثرائها بالمشارکة فی تحریرها.
[عدل]مصادر

^ [ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/433619/Orumiyeh موسوعة بریتانیکا]
^ موسوعة بریتانیکا

تصنیفان: مدن إیرانمدن ذات أهمیة دینیة مسیحیة

قس ترکی آذری

Urmiya — Azərbaycanın ən qədim və böyük şəhərlərindən biri, böyük mədəniyyət və din mərkəzi.
Urmiya şəhəri Urmiya gölündən 18 km qərbdə yerləşir. 2006-cı ildə aparılmış rəsmi siyahıyaalmanın yekunlarına əsasən əhalisinin sayı 577,307 nəfərdir.
Əyalətin dağları onu Türkiyə və İraqdan ayırır. Urmiyada hava qışda soyuq, yayda mülayim və sərindir.
Mündəricat [gizlə]
1 Tarixi
2 Görməli yerləri
3 Əhali
4 İnzibati bölgü sistemi
5 Həmçinin bax
6 Xarici keçidlər
7 İstinadlar
[redaktə]Tarixi

Urmiya şəhərinin tarixi çox qədim dövrlərdən bir çox yerli və xarici tarixçilərin diqqətini cəlb etmişdir. İran tarixçilərindən Məhəmmədhəsən xan, Ə.Dehxuda, Ə.Rəzməra öz əsərlərində Urmiya şəhərinin tarixi haqqında qiymətli məlumatlar vermişlər.
Ə.Dehxuda yazır: "Qədim və böyük olan bu şəhər deyildiyinə görə Zərdüştün şəhəri olmuşdur və Urmiya gölünün qərbində, ondan 3-4 mil aralı olan sahildə yerləşir".
Maddi və mədəni imkanlarına, coğrafi mövqeyinə və iqlim şəraitinə görə Urmiya şəhəri vaxtilə Şərqdə böyük şöhrət qazanmışdır. Urmiya şəhəri Qafqazı Kürdüstan, Ermənistan, habelə Beynəlnəhreyn, Kiçik Asiyanı isə Pakistan və Hindistanın bir sıra şəhərləri ilə birləşdirən ticarət yolları üstündə yerləşirdi. Zaqroş dağlarının şimal-şərq qolunu təşkil edən Sir dağı ilə Urmiya gölü arasında yerləşən bu şəhəri Tərzi təpələri Türkiyə-İran (Güney Azərbaycan) sərhəd zonasından ayırır. Zaqroş dağlarının ən yüksək zirvələrindən başlanğıcını alan Şəhər çayı şəhərə daim təravət və heyrətamiz gözəllik verməklə bərabər, onun ətrafında bağçılıq, bostançılıq və digər kənd təsərrüfatı bitkilərinin inkişafına da geniş imkan yaratmışdır.
Assur mənbələrində Armait (Urmeyate) qalasının adı Zibia (müasir Ziviyə) qalası ilə birgə çəkilir. Həmin mənbədə Manna dövlətinin paytaxtı olan İzirtunun Zibia və Armait qalalarına yaxın yerləşməsi də göstərilmişdir.
Ə.Dehxuda qeyd edir ki, Urmiya gölü Avestada Çiçəst, orta əsr müəlliflərinin əsərlərində Tila, Urmiya şəhərinə gəldikdə isə o müxtəlif mənbələrdə Armait, Tabarma (Tabarmeys) və Urmiya adlandırılmışdır.
Urmiya şəhərinin qədim tarixə malik olması faktını yazılı mənbələrdən əlavə şəhərin özü, habelə onun ətrafından əldə edilən maddi-mədəni abidələr də sübut edir. Urmiya və ona yaxın olan ərazilərdən arxeoloji tədqiqatlar zamanı tuncdan hazırlanmş uzun və gödək qılınclar, üstü naxışlı xəncərlər, ev əşyaları, zinət əşyaları və digər əşyalar əldə edilmişdir. Mütəxəssislərə görə buradan tapılan əşyalar eramızdan əvvəl VII-VI əsrlərə aiddir.
Urmiya ərazisindən tapılan qiymətli maddi-mədəniyyət nümunələrinin çoxu ABŞ, İngiltərə və Fransa muzeylərində saxlanılır. Bundan başqa bu ərazidən tapılan əşyalar İrane Bastan Muzeyində də özünəməxsus yer tutur.
Urmiya şəhəri istər Parfların, istərsə də Sasanilərin dövründə əsas atəşpərəstlik mərkəzlərindən biri və ziyarətgah olmuşdur. Urmiya eramızın VI-VII əsrlərindən etibarən Nəsturilərin (nestorianlar) də dini mərkəzinə çevrilmişdir. Hazırda Nəsturilərin bir neçə tarixi kilsəsi bu şəhərdə qalmaqdadır. Zəkəriyyə Məhəmməd Əlqəzvininin göstərdiyinə görə Urmiya şəhəri istər ticarət, istərsə də meyvə və başqa məhsulların bolluğuna görə Şərqdə ən məşhur şəhərlərdən olmuşdur.
Urmiya şəhəri haqqında Yaqut Həməvi yazır: "...mən özüm şəhəri görmüşəm, çox gözəl və bolluq olan bu şəhər əlverişli iqlim şəraitinə, təbii gözəlliyinə, suyunun, meyvəsinin, habelə bostanlarının çox olmasına görə bu dövrdə olan digər şəhərlərdən fərqlənir".
624-626-cı illərdə şəhər Bizans imperatoru İrakli tərəfindən zəbt edilərək qarət edilmişdir. Mənbələr göstərir ki, Urmiya eramızın VIII əsrində Azərbaycanın ən böyük şəhərlərindən biri olmuşdur. Şəhəri düşmən hücumundan müdafiə etmək üçün onun qala divarlarının ətrafında yerli əhali tərəfindən on min addım uzunluğunda dərin xəndək qazılmışdır. Şəhərin böyüklüyünü gözlər önünə sərən bu xəndəklərin izləri indi də qalmaqdadır.
[redaktə]Görməli yerləri

Urmiyada çoxlu tarixi yerlər və abidələr olub. Lakin, bəzi tarixi hadisələr və müxtəlif tayfa və qəbilələrin hücumları üzündən bu abidələr dağıdılmışdır.
Urmiya gölü YUNESKO tərəfindən qeydiyyata alınmış biosfer qoruqlarından biridir.
Zənbil, Həftəpə və Qaynaryer mineral və qaynar su mənbələridir.
Cahar Bürc binası və İsmail Ağa, Kazım xan, Bardok, Dam Daş və Baxşı Qala qalaları - tarixi və memarlıq abidələri.
Köhnə Bazar.
Memarlıq, tarix və təbiət muzeyi.
Mirdavud məzarı.
Əski Cami məscidi, Sərdar və Urmiya minarəsi.
Əlavian minbəri və başqa müqəddəs yerlər.[1]
[redaktə]Əhali

Əhalisinin əksəriyyəti - təxminən 90%-i Azərbaycan türkləri[2][3] [4][5] olmaqla, bir neçə məhəlləsinə köçmüş kürdlər-7%[6] , həmçinin az sayda ermənilər və assuriyalılar da yaşayır.[7]
[redaktə]İnzibati bölgü sistemi

Urmiya şəhristanı beş bölgə və ya nahiyəyə ayrılır:
Mərkəz: Baranduzçay, Şimali Baranduzçay, Cənubi Bərənduzçay, Baş Qala, Baxşılıçay, Türkmən, Döl, Rzaçay, Cənubi Nazlıçay və Urmiya şəhəri.
Ənzəli: Cənubi Ənzəli, Şimali Ənzəli. Mərkəzi Quşçudur.
Silvanə: Tərgavər, Mərgavər, Dəşt. Mərkəzi Silvanədir.
Somay Bərədost: Cənubi Somay, Şimali Somay, Bərədost. Mərkəzi Serodur.
Nazlı: Tulatəpə, Nazlıçay, Şimali Nazlıçay. Mərkəzi Nuşindir.
[redaktə]Həmçinin bax

Qərbi Azərbaycan ostanı
Urmiya gölü
[redaktə]Xarici keçidlər



Urmiya Dövlət Universiteti
Kosmosdan Urmiyanın küçələri, yolları, binaları və s. görünüşü
Qərbi Azərbaycan Ostanın Rəsmi dövlət Saytı - Farsca
Urmiya rəsmi dövlət saytı - Farsca
Urmiya bələdiyyəsinin saytı - Farsca
Urmiya Dövlət Universiteti- Farsca
Urmiya Dövlət Tibb Universiteti - Farsca
Urmiya Azad Universiteti - Farsca
Artemiya Mərkəzi - Farsca
Urmiya Neft-Kimya Sənayesi - Farsca
Urmiya şəhərinin məlumat saytı – Farsca – Türkcə (Ərəb əlifbası)
Kazım daşı (Urmiya gölü)
[redaktə]İstinadlar

↑ http://urmuli.azeriblog.com/2009/10/20/varlighimiz-urmu
↑ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/433619/Orumiyeh
↑ http://countrystudies.us/iran/42.htm
↑ دکتر م پناهایان، مجموعه ای در چهار جلد به نام " فرهنگ جغرافیای ملی ترکان ایران زمین " سال 1351 /Dr. Mahmoud Panahiyan, in four volumes of a series called "Culture of National Geographic Iranian Turks" in 1351
↑ سیری در تاریخ زبان ولهجه های ترکی , دکتر جواد هئیت- چاپ سوم , سال1380,ص 307
↑ Can Azərbaycan Televizyonu
↑ http://looklex.com/e.o/orumiyeh.htm
[gizlə]
g • m • r
Qərbi Azərbaycan ostanı
Mərkəzi
Urmiyə
Şəhristanlar
Urmiya •Üşnəviyyə • Bukan • Piranşəhər • Poldəşt • Takab • Çaldıran • Çaypara • Xoy • Sərdəşt • Salmas • Şahindej • Şot • Maku • Mahabad • Qoşaçay • Nəqədə
Şəhərlər
Avacıq • Urmiya • Üşnəviyyə • Evoğlu • Barıq • Bazərqan • Bukan • Poldəşt • Piranşəhr • Tazəşəhr • Takab • Çahar borc • Xoy • Rəbət • Sərdəşt • Sero • Salmas • Silvana • Siminə • Siyahçeşmə • Şahindej • Şot • Firurəq • Qaraziyaəddin • Quşçu • Keşavərz • Gərdəkşanə • Maku • Məhəmmədyar • Mahmudabad • Məhabad • Qoşaçay • Mirabad • Nalus • Nəqədə • Nuşinşəhr
Kateqoriya: Urmiya

قس ترکی استانبولی

Urmiye (Azeri Türkçesi:اورمو, Urmu, اورمیه, Urumiyə;Farsça: ارومیه, Orumieh, Süryanice: ܐܘܪܡܝܐ, Wurmê; Eski adı: رضائیه, Rezaiyeh), İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'nin yönetim merkezi olan şehir.
Şehir, bağlı olduğu eyaletin orta kısmında, Urmiye Gölü ile Türkiye sınırı arasında, kendi adıyla anılan ovada kuruludur. Nüfusu 2006 yılı verileriyle 577,307 kişidir ki Urmiye ülkenin en büyük 10. şehridir.
Konu başlıkları [göster]
Şehrin geçmişi [değiştir]

Adının kaynağı [değiştir]
Urmiye, kadim bir şehirdir. Pekçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Öneminden dolayı çevresindeki medeniyetler ve milletler tarafından da tanınan her dilde farklı bir şekilde anılan bir şehirdi. Şehre Suriyeliler ve Araplar 'Urmiya', Ermeniler 'Ormi', Persler 'Urumi', Türkler 'Urumiye' demişlerdir. Kelimenin kaynağı tam olarak bilinmemektedir ama Süryanice 'su beşiği' anlamına gelen 'ur-mia' 'dan geldiği tahmin edilmektedir. Asuri kaynaklarında Urmiye Gölü çevresindeki Manna Devleti kayıtlarında 'Urmeyate' adında bir yer belirtilir. Fakat bu ismin şehrin adının kaynağı olması mümkün görülmemektedir çünkü eski Fars kaynaklarında bu isme hiç rastlanmaz.
Kaçarlar devri [değiştir]
Şehir 1756 yılında Kaçar beyi Muhammed Hasan Han Kaçar tarafından alındı. Onun ölümünden sonra, şehir Afşar beyi Feth Ali Han Afşar tarafından ele geçirilse de Kerim Han Zend tarafından yedi aylık bir kuşatma ile 1759'da Zend Hanedanı'nın hakimiyetine girdi. Zand hanedanı'nın ortadan kalkmasından sonra, Urmiye Afşarları tekrar ayaklansa da başarılı olamadılar.
1828 yılında Urmiye, Rus-İran savaşı sırasında aylarca Rus kuvvetleri tarafından işgal edildi. Valinin yokluğunda şehir, Nacaf-Kulu Han Afşar tarafından idare edilmiştir. Kent yakınlarında, 9 Ocak 2011 tarinde Iran Air'e ait iç hat seferi yapan bir yolcu uçağı düşmüş, 72 kişi hayatını kaybetmiştir.[1]
Demografi [değiştir]

Urmiye şehrinde nüfusun çoğunluğunu (tahmini 90%[2]) Azerbaycanlılar, azınlık kısmınıysa Kürtler, Süryaniler ve Ermeniler oluşturuyor.[3]
Dış bağlantılar [değiştir]

Urmiye Müzesi
Batı Azerbaycan Eyaleti Valiliği
Urmia Branch of Ministry of Internal Affairs
Urmiye Petrokimya Şirketi
Urmiye Yol ve Ulaşım Ofisi
WikiMapia: Urmiye
Kaynaklar [değiştir]

^ İran'da uçak düştü, 72 kişi öldü, BBC, 9 Ocak 2011
^ LookLex Encyclopaedia :Orumiyeh
^ Orumiyeh (Iran) - Britannica Online Encyclopedia
[göster] g · t · d Urmiye şehristanı
[göster] g · t · d Batı Azerbaycan Eyaleti
Kategoriler: Batı Azerbaycan'daki şehirlerİran'daki ostan merkezleriBatı Azerbaycan'daki şehristan merkezleri

قس پنچابی

ارومیہایران دا اک شہرا ے تے ایران دے صوبہ لہندا آذربائیجان دے شہرستان ارومیہ دا انتظامی مرکز اے ۔

ایران دے شہر
اصفہان · تہران · تبریز · زاہدان · قم · مشہد · کرمان · ساری · آبادان · یزد · رشت · خلخال · ارومیہ · نیشاپور · شیراز · بندر عباس · کرمانشاہ · بندر ترکمن · اردبیل · رے · نجف آباد · اسلام شہر · آذرشہر · دیلم · شہر قدس · پارس آباد · ہمدان · خمین · فاروج · جاجرم · کاشمر · گناباد · سبزوار · سرخس · بردسکن · کلات · سمنان · گرمسار · مہدی شہر · خرم آباد · خرم شہر · زرین دشت · اسفراین · خرم بید · بوانات · ارسنجان · خنج · پارساگاد · زنجان · قوچان · قزوین · آبادہ · آبدانان · آبیک · آزادشہر · آستارا · اسدآباد · آسلام آباد غرب · آشتیان · آق قلا · آمل · ازنا · استہبان · اقلید شہر · املش · الیگودرز · اوسکو · بام · بروجن · بیرجند · بستان آباد · بندر لنگہ · بندر ماہ شہر · بیجار · تالش · تربت جام · تربت حیدریہ · تفرش · تویسرکان · خلیل آباد · ثلاث باباجانی · جاسک · جلفا · حاجی آباد · خمینی شہر · خندب · خوانسار · داراب · دالاہو · درگز · دلفان · دلیجان · دہاکان · دہلران · دہگلان · دیار · رابر · رامسر · رامشیر · رامہرمز · رامیان · راور · رباط کریم · رضوانشہر · ایرانشہر · زابل،ایران · رفسنجان · روانسر · رودان · رودبار · رودبار جنوب · رودسر · زرند · زوے · ساوجبولاغ · سراب · سروآباد · سروستان · سرپل ذہاب · سقز · سمیرم · سنقر · سنندج · سوادکوہ · سپیدان · سیاہکل · سیرجان · اردل · شادگان · شازند · شاہرود · شبستر · شفت · شوش · شوشتر · شہربابک · شہرضا · شہرکرد · شیمرنت · صحنہ · صومعہ سرا · عباس آباد · عجب شیر · علی آباد · عنبرآباد · فارسان · فراشبند · فریدن · فریدون شہر · فریمان · فلاورجان · فومن · فہرج · فیروزآباد · فیروزکوہ · قائم شہر · قروہ · قصرشیرین · قلعہ گنج · لامرد · لاہیجان · لردگان · لنجان · لنگرود · ماسال · مبارکہ · تنکابن · آستانہ اشرفیہ · امیدیہ · اندیکا · اہر · ایوان (شہر) · بافت · بستک · بندر گز · بہبہان · بویراحمد · بویین زہرا · بہمیی · اهرم(شہر) · جام(شہر) · جغتائی · دیواندرہ · دنا · زابلی · زرندیہ · زہک · ساوہ (شہر) · سراوان · سرباز (شہر) · شیروان (شہر) · فردوس (شہر) · قشم · البرز (شہر) · ایذہ · باغ ملک · باجستان · بانہ (شہر) · بردسیر · بہشہر · تاکستان (شہر) · جوانرود · جہرم · ابہار · بابل · جویبار · بشرویہ · تکاب · جواین · خاش · خواف · برازجان · درمیان (شہر) · دشت آزادگان · خورموج · دلگان · دورود · دورہ (شہر) · رزن · رستم (شہر) · سرایان · سلسلہ (شہر) · سربیشہ · سلماس · شاہین دژ · شاہین شہر · شووت · شہریار · گنبد کاووس · فردوس (شہر) · تخت جلگہ · قاینات · لارستان · لالی (شہر) · ماکو · محلات (شہر) · محمودآباد،ایران · مراغہ · مراوہتپہ · مرند · مسجد سلیمان · مشگین شہر · ملایر · ملکان · ملکشاہی · ممسنی · منوجان · مہ ولات · مہآباد · گناوہ · مہر (شہر) · مہران (شہر) · مہریز · میان دوآب · میانہ · میناب · مینودشت · نظرآباد · نقدہ (شہر) · نمین · نور (شہر) · نکا (شہر) · نہاوند · نہبندان · نی ریز · ورامین · پارسیان · پاوہ · پاک دشت · پلدختر · پیرانشہر · چادگان · چاراویماق · چالوس · چاہ بہار · چایپراہ · چناران · گچساران · کانگان · کبودرآہنگ · گومیشان · کلیبر · کمیجان · کنارک · کوثر · کوہ دشت · کوہبنان · کوہرنگ · کہنوج · کہگیلویہ · کیار · گاوبندی · گتوند · گیراش · گرمی · گلوگاہ · گلپایگان · گیرمہ · گیلان غرب · طبس · خدابندہ (شہر) · چالدران · ایجرود · ماہنشان · اشنویہ · طارم (شہر) · خرم درہ · ہرس · ہرسین · ہرمند · ہشترود · ہفتگل · ہندیجان · ہویزہ · یسوج · ابہار · بشرویہ · خمیر (شہر) · نیک شہر

· صوبہ لہندا آذربائیجان دے شہر
ارومیہ · خوئی شہر · میان دوآب
· بوکان · مہآباد · سلماس · ماکو · نقدہ (شہر) · پیرانشہر · سردشت · شاہین دژ · تکاب · اشنویہ · چالدران · پلدشت
گٹھیاں: ایرانایران دے شہرجغرافیہصوبہ لہندا آذربائیجانشہرایشیا دے شہر

قس عبری

אורמיה (מפרסית: ارومیه) היא עיר הבירה של מחוז אורמיה בצפון-מערב איראן. בשנת 2005 מנתה העיר 602,403 תושבים.
שמה של העיר ניתן לה על ידי האשורים, ומשמעותו בשפה האשורית {ארמית מזרחית} הוא "עריסה של מים" משום שהעיר ממוקמת בקרבת ימת אורמיה.
מחוז אורמיה הוא אחד המחוזות בפרובינציה אזארביג'אן הפרסית. המחוז משתרע על שטח של 5899 קמ"ר. כיום העיר אורמיה מחולקת לאחד עשר אזורים וסביבה יש מעל לשמונה מאות כפרים ועיירות.
[עריכה]גאוגרפיה

אורמיה נמצאת בגובה 1340 מ' מעל פני הים, ושטחה מתפרש על 42.7 קמ"ר. היא נמצאת ברמה באורך 70 ק"מ וברוחב 30 ק"מ. אזור אורמיה נתחם בהרבה הרים. הגבוהים והחשובים שבהם הם קרשין וק'טול, שגובהו 3614 מ'. מסביב לעיר נמצאים עוד ההרים קוה סיר, ביזודארי, אללה-אכבר-דרלרי, הרי קושצ'י, הר היהודים וקוה זנביל. ממזרח נמצא אגן אורמיה והוא אזור פורה ביותר, ולכן תסס מאוד מבחינה פוליטית וסבל ממלחמות ומכיבושים אין ספור. הכפרים והעיירות מסביב לאורמיה נחרבו ושוקמו שוב ושוב במהלך ההיסטוריה.
[עריכה]לקריאה נוספת

אורה יעקבי, אלמוס, אות ועוד, 2006
[עריכה]קישורים חיצוניים

אתר הקהילה נאש דידן
קטגוריה: איראן: ערים
משובים קודמיםמשוב על הערך
واژه های قبلی و بعدی
واژه های همانند
۶ مورد، زمان جستجو: ۰.۱۶ ثانیه
ارومیه . [ اُ می ی َ ] (اِخ ) ارمیة. ارومی . شهری بمغرب دریاچه ٔ ارومیه و نسبت بدان اُرمَوی باشد. رجوع به ارمیه شود: آزادخان ... بعضی از بل...
ارومیه . [ اُ می ی َ ](اِخ ) (دریاچه ٔ...) دریاچه ای بمغرب آذربایجان . دریاچه ٔ ارومیه . چیچست . دریاچه ٔ شاهی . دریاچه ٔ تلا. نسبت بدان اُرموی ...
این واژه با نگارش اورمیه ūrmie درست است؛ زیرا در سنسکریت با سه نگارش آمده است: اورمی ūrmi (اقیانوس)؛ اورمیه ūrmia اورمیا ūrmiâ، دار ای خیزاب، موج دار،...
نگاه کنید به اورمیه در همین لغتنامه.
ارومیه رود. [ اُ می ی َ ] (اِخ ) رودی است که از کوه کون کبوتر (بارتفاع 3271 گز) سرچشمه گیرد و از بردسیر گذشته بنام شهری روداز شهر ارومیه گ...
دریاچه ٔ ارومیه . [ دَرْ چ َ / چ ِ ی ِ اُ می َ ] (اِخ ) بحیره ٔ ارومیه . دریاچه ٔ رضائیه . رجوع به ارمیه و بحیره ٔ ارمیه و رضائیه در ردیفهای خود...
نظرهای کاربران
تعداد کاراکتر باقیمانده: 1000
نظر خود را وارد کنید