اجازه ویرایش برای هیچ گروهی وجود ندارد

میل

میل . (معرب ، اِ) ۞ واحد مسافت . در روم قدیم برابر 1620 یارد انگلیسی و معادل با 1482 متر فرانسوی یا یک میل و نیم ایرانی موافق مقادیر جدید می باشد. مقدار منتهای درازی بصر از زمین . ج ، امیال و میول . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (از ناظم الاطباء). مد بصر. واحد مسافت . آن مقدار مسافت که در زمین هموار به نظر مردم که در دیدن ایشان قصوری نباشد و بسیار تیزبین نباشند به آنجا تواند رسید و آن معادل چهار هزار ذراع و ثلث فرسخ است . (از رساله ٔ مقداریه صص 430 - 432). ثلث فرسنگ . اندازه ٔ بینایی و مد بصر است از زمین . (از کشاف اصطلاحات الفنون ). مقدار یک مد بصر باشد از روی زمین . (برهان ). سه یک فرسنگ . (منتهی الارب ). مسافت زمین متراخیه ٔ بی حد. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). سه هزار ذراع . سه یک فرسخ یعنی هر سه میل یک فرسخ . ج ، امیال . (ناظم الاطباء). ثلث فرسنگ یعنی مسافت یک کروه . (آنندراج ). تُلَّه . مسافت چهار هزار ذراع . سه یک فرسنگ و آن معادل است با دو ندا. در قدیم پیش ایرانیان ثلث فرسنگ بوده و هر میلی دونعره یا ندا و ندا چهار آماج . (یادداشت مؤلف ). به معنی کروه است و آن چهار هزار ذراع است و هر ذراع بیست و چهار انگشت و نوشته اند که میل چهار هزار قدم باشد و در بهار عجم نوشته که میل ثلث فرسنگ است که آن را کروه گویند چون بر سر هر کروهی علامت برای تمام شدن کروه به صورت میل ساخته باشند مجازاً آن مسافت را نیز میل گویند. (غیاث ). هر سه فرسنگ را میل نام نهادند... و در تعیین اندازه ٔ میل اختلاف کرده اند چنانکه همان اختلاف در فرسنگ نیز جاری است . برخی فرسنگ را ازسه تا چهار هزار ذراع و جمعی دو هزار ذراع و جمعی دو هزار و سیصد و سی و سه گام و گروهی سه هزار گام تقدیر کرده اند و اولین تقدیر آسان باشد زیرا گام را به ذراع و نیم که هر ذراعی بیست و چهار اصبع است میزان گرفته اند. (از کشاف اصطلاحات الفنون ). چهار هزار ذراع است . (دمشقی ). هر سه میل یک فرسخ باشد و هر میلی چهار هزار گز بود و هر گزی بیست و چهار انگشت و هر انگشتی شش جو که شکمهای ایشان به هم باز نهاده باشد. (جهان دانش ). هر یک میل چهار هزار ذراع است و هر فرسخ سه میل است . (فرهنگ علوم دکتر سجادی ). نزد قدمای اهل هیئت میل مساوی 3000 ذراع و نزد متأخران معادل 4000 ذراع است و خلاف لفظی است ، زیرا آنان اتفاق دارند بر اینکه مقدار آن 96000 اصبع (انگشت ) است به حسب اختلاف ایشان در فرسخ ، که آیا فرسخ 9000 ذراع قدماست یا12000 ذراع متأخران . ج ، امیال و امیل :
برون رفت نوذر خود و کوس و پیل
پذیره شدش مرد را چند میل .

فردوسی .


سپه بودچندان که بر هفت میل
زمین بود بر سان دریای نیل .

فردوسی .


خروشیدن تازی اسبان و پیل
همی رفت آواز بر پنج میل .

فردوسی .


ملکی کش ملکان بوسه به اکلیل زنند
میخ دیوار سراپرده به صد میل زنند.

منوچهری .


چون سپه را بسوی دشت برون برده بود
گرد لشکر صد و شش میل سراپرده بود.

منوچهری .


اگر خود اگر گرز و خفتانش پیل
کشیدی نبردی فزون از دو میل .

اسدی .


آنک او بدود پیش میرده میل
هرگز ندود زی نماز یک گام .

ناصرخسرو.


ز آنسوی عرش رفته هزاران هزار میل
خود گفت این انزل ؟ حق گفته : هیهنا.

خاقانی .


نشسته ملک بر یکی زنده پیل
ز ما تا بدو نیست بیش از دو میل .

نظامی .


کمندش می دواند پای مشتاق
بیابان را نپرسد چند میل است .

سعدی .


- میل به میل ؛ نظیر فرسنگ به فرسنگ .
گام بگام ارچه تحرک نمود
میل به میلش بتبرک ربود.

نظامی .


- میل به میل جستن ؛ گریختن از کسی به دور دست :
لاجرم چونت مرگ پیش آید
زو ببایدت جست میل به میل .

ناصرخسرو.


- میل تا میل ؛ نظیر فرسخ در فرسخ . کنایه است از مسافت و عرصه ٔ بسیار وسیع :
هرکجا رزمگه تو بود از دشمن تو
میل تا میل بود دشت ز خون مالامال .

فرخی .


- میل جغرافیایی ؛ میل دریایی . هزار و هشتصد و چهل و هفت متر و کسری است . (یادداشت مؤلف ).
- میل در میل ؛ به درازا و پهنای میلی . مربعی به طول و عرض یک میل :
طناب نوبتی یک میل در میل
به نوبت بسته بر در پیل در پیل .

نظامی .


- || کنایه است از مساحتی بسیار. عرصه ای پهناور :
غریو کوسها بر کوهه ٔ پیل
گرفته کوه و صحرا میل در میل .

نظامی .


- || مسافتی از پس مسافتی . کنایه است از درازی و طول بسیار راه با منازل متعدد :
تو چون سیاره می شو میل در میل
من آیم گر توانم خود به تعجیل .

نظامی .


وز آنجا تالب دریا به تعجیل
دو اسبه کرد کوچی میل در میل .

نظامی .


- || افرادبسیار که عرصه ٔ فراخ را پر کند :
وز آنجا سوی قصر آمد به تعجیل
پس او چارپایان میل در میل .

نظامی .


- میل دریایی ؛ میل جغرافیایی . (یادداشت مؤلف ). رجوع به ترکیب میل جغرافیایی شود.
- میل هاشمی ؛ سه فرسنگ است . استناد آنکه پیغمبر (ص ) در طریق بادیه امر فرمود که برای هر سه فرسنگ راه میلی در جاده بنا کردندو از این رو آن را میل هاشمی نام گذاردند. (کشاف اصطلاحات الفنون ).
|| مناره و هر نشانی که در راه گذارند. (ناظم الاطباء). نشان راه . (منتهی الارب ). منار که به جهت علامت فرسنگ در راه سازند. (غیاث ) سنگ نشان . (از آنندراج ). سنگ فرسنگ . (مهذب الاسماء).هر یک از ستونهایی که برای تعیین مسافتی در اصل 1000 گام (قدم و سپس فرسنگ ) در جاده ها نصب می کردند. شکل مخروطی که در جاده ها نصب می کردند. (به اعتبار آنکه از آن علامت مقدار مسافتی که به قدر یک میل است معلوم می شده ) :
برآورد میلی ز سنگ و ز گچ
که کس را ز ایران و ترک و خلج .

فردوسی .


[ عمروبن لیث ] هزار رباط کرد و پانصد مسجد آدینه و مناره کرد دون پلها و میلهای بیابان . (تاریخ سیستان ).
گردبادی که علم گشته و برگردانی
در ره عشق تو چون میل زمن مانده بجا.

ابراهیم ادهم .


بر ره دین به مثل میل نبینند و مناره
وز پس دنیا ذره به هوا در بشمارند.

ناصرخسرو (دیوان چ تقوی ص 105).


هر جایگاه که رسید میلها فرمود کردن . (مجمل التواریخ و القصص ).
ور بلندی درشت می خواهی
میلی از چل مناره در بر گیر.

سعدی .


- میل فرسنگ ؛ نشانه ٔ فرسنگ . مناری که بر سر هر فرسنگی سازندبرای معلوم کردن مسافت منزل . (از آنندراج ) :
در بیابان شوق چون مجنون
گردباد است میل فرسنگم .

محمدقلی سلیم (از آنندراج ).


ره سر گشتگان پایان ندارد
که باشدگردبادش میل فرسنگ .

سالک یزدی (از آنندراج ).


|| مناری که برای راهنمایی مسافران در مرتفعات زمین بنا کنند.
- کوه میلدار ؛ کوهی با میلی از سنگ برآورده بر سر نزدیک امامزاده بارجین به شمال قزوین .
|| هر بنائی مخروطی شبیه به مناره یا شبیه نشانه های فرسنگهای راه که یادبود یا مقصودهای خاص را سازند. مناره . برج مخروطی : به فرمان اسکندر میلی ساخت که بسیار بلند است و آئینه ای به قطر هفت گز درآن میل نشانده ... (از حبیب السیر ج 7 ص 34).
- میل خسروگرد ؛ در خسروگرد واقع است که یکی از امرای سلجوقی در سال 505 هَ . ق . آن را ساخته و از ابنیه ٔ تاریخی بشمار است . (از جغرافیای سیاسی کیهان ).
|| هر ستونی که زیر سقف نباشد. || نشانی که در میدان جهت چوگان بازی نصب کنند. (از برهان ) (ناظم الاطباء).
واژه های قبلی و بعدی
واژه های همانند
۴۲ مورد، زمان جستجو: ۰.۲۲ ثانیه
میل . [ م َ ی َ ] (ع مص ) کج گردیدن در خلقت . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء).
میل . [ م َ ی َ ] (ع اِمص ) کجی و خم در خلقت . (منتهی الارب ) (از ناظم الاطباء) (آنندراج ). || کجی بنا. (ناظم الاطباء) (منتهی الارب ).
میل . [ م َی ْ ی ِ ] (ع ص ) مرد بسیارمال . ج ، مالة. (منتهی الارب ، ماده ٔ م ول ) (ناظم الاطباء). مَوِّل . (منتهی الارب ).
میل . [ م ُی ْ ی َ ] (ع ص ، اِ) ج ِ مائل . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). رجوع به مائل شود.
میل . [ ی َ ] (ع اِ) ج ِ میلة. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). رجوع به میلة شود.
میل . [ م َ ] (ع مص ) میلان . میال . ممال . ممیل . میلولة. برگردیدن . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). چسبیدن . (ترجمان القرآن جرجانی ص ...
میل . [ م َ / م ِ ] (از ع ، اِمص ، اِ) خواهش و آرزو و رغبت . (ناظم الاطباء). رغبت و خواهش . (آنندراج ). خواهش و رغبت دل . (برهان ). توجه و اشتیا...
میل . (ع اِ) هر آلت فلزی باریک و بلند. میله .- میل انگشتر ؛ میلی است فلزی مخروطی شکل که به وسیله ٔ آن حلقه ٔ انگشتر را بزرگ و یا صاف م...
میل . (اِخ ) دهی است از دهستان حومه ٔ بخش خرقان شهرستان ساوه ، واقع در 14 هزارگزی شمال ساوه و 7هزارگزی راه عمومی با 255 تن سکنه آب آن ...
(= گرایش) این واژه عربی است و پارسی آن اینهاست: هوگْر hugr (کردی: هوگری) لوی luy (پَشتو) ژِمین žemin (کردی: چه مینه وه) بِژوک bežuk (کردی)
صفحه ۱ از ۵ ۲ ۳ ۴ ۵
نظرهای کاربران
الیکا
۱۳۸۹/۰۳/۰۱ Iran
0
0

یک گز معادل چند متر است

پیمان مسعودنیا
۱۳۹۰/۱۲/۲۴ Iran
0
0

نفهمیدم هر گز چند متر است و بهر چیست؟


تعداد کاراکتر باقیمانده: 1000
نظر خود را وارد کنید