رود بربط عود

ساز رود (یا رود/رودِ) در واقع نام باستانی و فارسی ساز معروف «بربط» یا «عود» است که از رده سازهای زهی زخمه‌ای با کاسه‌ای بزرگ و گلابی‌شکل، دسته‌ای بسیار کوتاه و صدایی بم و دلنشین محسوب می‌شود [۱، ۴، ۹]. این ساز اصیل ایرانی که شباهت زیادی به سینه مرغابی دارد، در موسیقی خاورمیانه و کشورهای عربی رواج دارد و پدر سازهای زهی مانند لوت در اروپا شناخته می‌شود [۱، ۵، ۶]. ویژگی‌ها و مشخصات ساز رود (بربط): ساختار: دارای کاسه طنینی بزرگ (معمولاً از چوب توت)، دسته کوتاه، و صفحه رویی چوبی مشبک است [۹]. تعداد سیم‌ها: به طور معمول ۱۰ سیم (۵ جفت سیم) دارد که هم‌صدا کوک می‌شوند [۸، ۹]. نحوه نواختن: به صورت افقی بر روی پا قرار می‌گیرد و با مضراب (در قدیم پر مرغ/طاووس) نواخته می‌شود [۹]. تفاوت با عود عربی: بربط ایرانی نسبت به عود عربی، معمولاً کاسه‌ای کوچک‌تر و دسته‌ای بلندتر دارد [۶]. تاریخچه: در ادبیات فارسی از جمله اشعار رودکی و حافظ از آن یاد شده و نام آن برگرفته از واژه رود فارسی به معنای سیم و سازهای زهی است [۳، ۴]. عود یا رود به دلیل صدای گرم و بم، نقش مهمی در تک‌نوازی و هم‌نوازی دارد [۹].