فرچه از فچیای ایتالیائی اعنی برس و وسیله اصلاح صورت

فرچه . [ ف ِ چ ِ ] (اِ) آلتی از موی اسب و مانند آن که چون جاروبی خرد باشد و گاه ِ تراشیدن ریش با آن صابون به ریش مالند، سهولت تراشیدن را. (یادداشت به خط مؤلف ). مأخوذ از [feccia] ایتالیایی است . (فرهنگ بزرگ فارسی -انگلیسی حییم). دهخدا می گوید فرچه ماخوذ از ایتالیائی است ولی اصل لغت ایتالیایی را نمی آورد. املای ایتالیایی چیست؟ دهخدا در لغت‌نامه به درستی به ریشهٔ اروپایی این واژه اشاره کرده است. واژهٔ «فرچه» در زبان ایتالیایی به صورت feccia نوشته می‌شود. در بررسی ریشه‌شناختی این واژه و چگونگی ورود آن به زبان فارسی، نکات جالب زیر وجود دارد: ۱. اصل واژه و تلفظ آن املای ایتالیایی: feccia (تلفظ: فِچّیا) معنی اصلی در ایتالیایی: این واژه در ایتالیایی در اصل به معنای «دُرد شراب»، «رسوب»، «تفاله» و به مجاز «مادهٔ زاید و کثیف» است. ۲. مسیر تحول معنایی و ورود به فارسی احتمالاً می‌پرسید چگونه واژه‌ای با معنی «درد و تفاله» به «برس و ابزار تمیزکاری» (فرچه) تبدیل شده است؟ ریشه لاتین: واژه feccia خود از واژه لاتین عامیانه faecia (جمعِ faex به معنی رسوب و لای) گرفته شده است. انتقال به یونانی و ترکی عثمانی: این واژه با تلفظی نزدیک به «فِچّه» یا «فِرچه» وارد زبان‌های مدیترانه‌ای (مانند یونانی) و سپس زبان ترکی عثمانی شد. در این مسیر، به دلیل کاربرد آن در تمیز کردن تفاله‌ها و رسوبات، مجازاً به «ابزاری که با آن تفاله‌ها و کثیفی‌ها را پاک می‌کنند» (برس زبر) اطلاق شد. ورود به فارسی: زبان فارسی این واژه را در اواخر دوره قاجار یا اوایل پهلوی، احتمالاً از طریق زبان ترکی عثمانی یا مستقیماً از تعاملات تجاری با اروپاییان، به صورت «فرچه» پذیرفت و امروزه آن را دقیقاً به معنی برس‌های کوچک (مانند فرچه کفش، فرچه دستشویی یا فرچه رنگ‌رزی) به کار می‌بریم.